Bệnh phong và sự truyền kinh – Đông Y Việt Bắc
Home / Bài giảng đông y / Bệnh phong và sự truyền kinh

Bệnh phong và sự truyền kinh

Tà khí xâm nhập vào cơ thể trước hết do chính khí nhân thể kém. Phong tuy gây bệnh nhưng ý chí con người vững vàng thuận theo 4 mùa điều dưỡng, dương khí bảo vệ kín đáo bên ngoài, âm dịch vững vàng bên trong thì chẳng thứ phong độc nào gây ra bệnh được. Luân đổi 4 mùa xuân hạ thu đông người ta làm lụng vất vả, ăn uống thất thường, tinh thần có rối loạn ít nhiều cũng là bình thường.


Tà khí xâm nhập vào cơ thể trước hết do chính khí nhânthể kém. Phong tuy gây bệnh nhưng ý chí con người vững vàng thuận theo 4 mùađiều dưỡng, dương khí bảo vệ kín đáo bên ngoài, âm dịch vững vàng bên trong thìchẳng thứ phong độc nào gây ra bệnh được. Luân đổi 4 mùa xuân hạ thu đông ngườita làm lụng vất vả, ăn uống thất thường, tinh thần có rối loạn ít nhiều cũng làbình thường.

Tuy nhiên giận quá khí nghịch, mừngquá khí đổi thay, buồn quá khí lặng đi tiêu tán, sợ hãi khí hạ thấp xuống, hỗnloạn, mệt nhọc khí hao hụt nhân đó gặp lạnh khí liễm vào trong, gặp nóng tiếtra ngoài.

I/ Phong và các tạng

Thông thường phong mạnh gây co giật,co quắp, hoả mạnh gây sưng, nóng đỏ, đau, táo quá gây khô ráo, hàn quá sinh phùthũng, thấp quá sinh ỉa chảy.

Phong vi bách bệnh chi trưởng cónghĩa là phong là nguyên nhân gây bệnh hàng đầu.

– Mùa xuân ngày giáp ất thuộc mộc bịphong tà sinh can phong, ngày bính đinh thuộc hoả nếu bị phong tà sẽ thành bệnhtâm phong; Mùa trưởng hạ mậu kỷ thuộc thổ bị phong tà thành bệnh tỳ phong, mùathu thuộc kim ngày canh tân trúng phong tà thành bệnh phế phong, mùa đông ngàynhâm quý trúng  phong tà thành bệnh thậnphong.

– Chứng tạng phong của ngũ tạng đềunhiều mồ hôi sợ gió chỉ khác nhau ở chỗ phê phong sắc măt trắng nhợt ho thởngắn ngày nhẹ đêm nặng chỗ trên lông mày thấy có sắc trắng; tâm phong môi lưỡikhô thiếu tân dịch giận dữ dọa người sắc mặt đỏ tía, nếu nặng giọng nói khôngthanh sảng trọng điểm là sắc môi đỏ thắm. Can phong sắc mặt hơi xanh mặtbuồn,trọng điểm là dưới mắt có sắc xanh; Bệnh tỳ phong thân thể mệt nhọc, chântay ngaị cử  động, mặt vàng nhợt khôngmuốn ăn trọng điểm đầu mũi hiện ra sắc vàng; bệnh thận phong mặt mắt sưng lênđau xương sống sắc mặt đen như  than, âmbộ không thông, trọng điểm là trên da có sắc đen.

II. Sự truyền kinh.

 Phong vũxâm nhập vào người trước tiên tới bì phu truyền tiếp vào tôn  mạch đến lạc mạch rồi  kinh mạch cuối cùng đình lại ở khoảng phânnhục tấu lý.

1. Kinh thái dương phát bệnh có hiệntượng nóng rét ung thũng bộ hạ, 2 tay lạnh buốt vô lực bắp chân ê đau. Nếu lâungày da khô hoặc sinh chứng đồi sán.

2. Kinh  thiếu dương bệnh sinh khí sút kém, ho hoặc ỉa chảy. Nếu lâu ngày đau ran tất cả, ănuống không đi xuống có cảm giác không thông trên dưới.

3. Dương minh, quyết âm phát bệnhsinh kinh hãi, đau lưng, ợ hơi, ngáp vặt gọi là chứng phong quyết, thiếu âmthiếu dươngphát bệnh bụng chướng đầy thở dài. Thái dương thái âm phát bệnh sẽbị liệt nửa thân, chân tay không có lực hoặc không cử động.

4.Dương kinh  có tà uất chân tay sẽ phù thũng, nếu ở âm kinh đại tiện ra huyết, càng kết nhiềucàng ra máu nhiều . Kinh âm kinh dương đều có tà uất kết nhưng kết  chủ yếu ở âm kinh sinh bệnh thạch thuỷ.Kết ởnhị dương minh kinh tràng vị đều nhiệt hay sinh chứng tiêu khát.Tà uất ở nhịdương tiểu trường bàng quang hay sinh chứng cách, trên dưới không thông, uất ởthái âm sinh bệnh thuỷ thũng, cổ chướng, uất ở quyết âm thiếu dương sinh chứnghầu tý.

5.Kinh thái dương đau eo lưng xươngcụt chân yếu mỏi dương khí trong cơ thể sút kém, đầu gáy cứng đờ hoặc cứng cả ởxương sống, ù tai nếu dương khí cang thịnh phát bệnh điên giản cuồng loạn, thểhiện tình trạng trên thực dưới hư. Nếu dương khí tiến vào trong sinh ra câm khikết hợp với sắc dục quá độ tinh khí hao tán sẽ thành bệnh quyết nghịch nếu nặngnữa sẽ thành bệnh  âm phì  không nói năng được, chân tay tàn phế bởi vìkhí của thiếu âm thận không đạt ra chân tay và gốc lưỡi.

6. Thiếu dương kinh gốc bệnh là ởđởm, phát bệnh ảnh hưởng đến tâm kinh vào cuối tháng 9 sẽ có hiện tượng đaungực sườn, không thể quay trở mình mẩy được nếu năng có thể sinh hiện tượngnhảy cẫng lên.

7. Dương minh kinh bệnh thì rét runvào giữa tháng 5 nhất là vào lúc giữa trưa, hai ống chân sưng, 2 đùi vô lực.Nếu nặng suyễn khí nghịch lên thuỷ dịch đình lại ở bộ phận trên, ho nhiều đờmtrong hoặc phù mặt lồng ngực đau tức, thở ngắn hơi. Nặng hơn sinh chứng quyếtnghịch chỉ ưa yên tĩnh sự người, sợ đèn, sợ tiếng gõ, đóng kín cửa. Bệnh phátnặng hơn trèo cao ca hát cởi quần áo mà chạy, người phát cuồng, đau đầu, chảynước mắt…

8. Bệnh thái âm sinh ra chướng tháiâm là  chí âm trong âm do đó hay phát vàotháng 11 bệnh thuộc tạng tỳ phủ vị, tà khí mùa đông ẩn tàng vào trong gây rađầy chướng bụng, phát sinh chứng ợ hơi ăn vào là nôn không tiêu hoá được nếuđại tiện trung tiện thì có vẻ dễ chịu.

9. Thiếu âm bệnh sinh chứng đau lưnghay gặp vào tháng 10 có thể nôn, ho suyễn bốc lên, tâm ý hốt hoảng toán loạnngồi không yên đứng chóng mặt mắt mờ lại hay giận giữ. Nếu nặng lo lắng như cóngười sắp đến bắt, sợ hãi vô cớ như người có tội lỗi, sợ ghét mùi thức ăn, mặtđen như bùn. Ngoài ra có thể ho ra máu hoặc chảy máu cam.

10. Bệnh ở quyết âm có chứng đồi sánở đàn ông, sưng bụng dưới ở đàn bà thừơng gặp vào tháng 3, có thể đau sống lưngkhông thể cúi ngẩng được, nếu bệnh năng ở cổ khô, nóng trong, có  hội chứng nội nhiệt.

11. Chứng  tuyệt       

Các kinh trên nếu tuyệt mạch ở kinhthái dương hai mắt người bệnh trợn ngược, lưng uốn cong, co giật nếu sắc mặttrắng bệch hẳn thì chết. Kinh thiếu dương tuyệt thì điếc đặc, khớp xương rã rờimắt trừng trừng, kinh sợ, tròng mắt trực thị độ một ngày rưỡi thì chết. Trướckhi chết mặt xanh rồi chuyển sang trắng bệch. Khi dương minh tuyệt miệng mắtméo sệch, máy động, sắc mặt vàng nói năng rối loạn  với vẻ hết sức khẩn trương, dần đần bắp thịttê dại mà chết. Kinh khí thiếu âm tuyệt sắc mặt màu đen, lợi co, răng dài cáubẩn, bụng chướng tắc trên dưới không thông mà chết. kinh khí thái âm tuyệt bụngchướng đầy bế tắc ợ hơi nôn mửa, khó thở, mặt đỏ rồi sinh ra sắc đen, da khô nẻrồi chết. Kinh khí quyết âm tuyệt ngực bụng nóng, họng khô, đái nhắt buồn phiềnvật vã lưỡi rụt vào dái co lên, khi  thấyhòn dái thõng xuống là chết.

Doctor SAMAN

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *