Home / Sinh lý y học / Thận điều hòa cân bằng nội môi

Thận điều hòa cân bằng nội môi

 
 
 
 
Thận có một vai trò vô cùng quan trọng là bằng chức năng bài tiết nước tiểu đã trực tiếp tham gia vào điều hoà tính hằng định nội môi.1. THẬN ĐIỀU HOÀ CÂN BẰNG ACID – BASE CỦA MÁU.Trong quá trình sống cơ thể luôn tạo ra các sản phẩm làm biến đổi tính hằng định của nội môi. Trong đó có cân bằng acid-base. Người ta nhận thấy rằng phản ứng điều chỉnh pH máu của thận có muộn hơn nhưng lại rất có hiệu qủa. Sự điều hoà được thực hiện một cách hoàn hảo ở vai trò của thận trong sự bài tiết H+, tái hấp thu HCO3-, tổng hợp và bài tiết NH3.1.1. Bài tiết H+Trong điều kiện sinh lý, thận đào thải khỏi cơ thể phần thừa các acid do chính cơ thể tạo ra trong quá trình chuyển hoá mà phổi không thể đảm nhiệm được.Thông thường nước tiểu thải ra ngoài có phản ứng acid, pH của nó bằng 4,5 và nồng độ H+ tự do tới 800 lần cao hơn huyết tương. Nồng độ H+ trong nước tiểu vào khoảng 0,03m Eq/l. Bình thường hai thận thải 0,03-0,06 mEq H+/24h.Như đã trình bày ở trên, H+ được tạo ra do quá trình CO2 + H2O để tạo thành H2CO3 (có enzym carboanhydrase xúc tác). Sau đó H2CO3 phân ly thành H+ và HCO3-. H+ được vận chuyển qua màng tế bào, có một phần nhỏ H+ khuếch tán qua màng tế bào vào lòng ống lượn, có sự trao đổi với Na+ để cho Na+ tái hấp thu cùng HCO3- vào dịch gian bàoSự bài tiết H+ có liên quan chặt chẽ với các hệ đệm của ống thận: hệ đệm phosphat, hệ đệm các acid hữu cơ yếu (creatin, acid citric, acid lactic, các b oxy acid béo). Trong đó hệ đệm phosphat là quan trọng nhất. Với hệ đệm phosphat khi pH máu bằng 7,36 trong máu có 80% phosphat tồn tại ở dạng HPO4– và 20% ở dạng HPO4-. Trong nước tiểu, khi pH nước tiểu =6,8 thì nồng độ các ion này ngang nhau, còn khi pH nước tiểu=4,5 thì trên 99% phosphat tồn tại ở dạng H2PO4-. Như vậy trong quá trình tạo thành nước tiểu acid đã xảy ra hiện tượng: HPO4– + H+ ® H2PO4- (H2PO4– bị siêu lọc ở cầu thận. Một phân tử gam phosphat bị đào thải sẽ kéo theo là 0,8mEq H+ ra nước tiểu (hình 8.5).Với hệ đệm các acid hữu cơ yếu thì b oxy acid béo là chiếm ưu thế. Trong máu chúng chủ yếu tồn tại ở dạng anion (A-). Trong nước tiểu khi pH=4,5 thì 80% b oxy acid béo ở dạng tự do là một phân tử trung tính (AH). Khi đào thải 1 phân tử gam b oxy acid béo sẽ kéo theo 0,45 mEq H+ ra nước tiểu. Phản ứng này diễn ra như sau: A- +H+ ® AH (A- bị siêu lọc ở tiểu cầu).Như vậy trong quá trình tạo thành acid có sự kết hợp của H+ với các hệ đệm của ống thận, hoặc làm giảm hoá trị của các anion, hoặc chuyển anion thành phân tử trung tính. Phần thừa cation tương đối bị tái hấp thu vào máu (thường là Na+). Sự tạo thành H+ trong tế bào ống lượn đã làm xuất hiện HCO3- và nó sẽ hấp thu vào máu cùng với Na+.1.2. Tái hấp thu HCO3-.HCO3- là chất kiềm chủ yếu của huyết tương. Nó cần được tái hấp thu khi đào thải acid và bị đào thải khi pH máu kiềm. Bình thường khi pH nước tiểu=4,5 thì HCO3- có hàm lượng quá thấp (chỉ có vết). Trong 24h có khoảng 400mEq HCO3- bị siêu lọc, mà chỉ có 1-2mEq HCO3- bị thải ra ngoài. Nghĩa là 99,9% HCO3- đã được tái hấp thu. Sự tái hấp thu HCO3- có liên quan rất chặt chẽ với enzym carboanhydrase (carboanhydrase nằm ở phía màng đỉnh tế bào ống lượn gần). Có một phần HCO3- được khuếch tán vào dịch gian bào, còn đại bộ phận HCO3- không phải được vận chuyển trực tiếp qua màng tế bào mà thông qua sự khuếch tán dễ dàng của CO2 vào tế bào ống lượn. CO2 là ở lòng ống lượn do tạo ra từ H2CO3 (H2CO3 ® H2O + CO2) mà H2CO3 được tạo thành trong lòng ống lượn từ HCO3- + H+ ®H2CO3 (HCO3- bị lọc ở tiểu cầu). Có một phần CO2 từ dịch gian bào khuếch tán vào tế bào. Ở trong tế bào có quá trình cơ bản CO2 + H2O -> H2CO3 (có enzym carboanhydrase xúc tác). H2CO3 phân ly thành H+ và HCO3-. Chính HCO3- được tạo ra trong tế bào ống lượn mới được hấp thu vào dịch gian bào rồi vào máu (hình 4). Nếu tiêm vào cơ thể các chất ức chế enzym carboanhydase (ví dụ như acetasolamid) thì nước tiểu có rất nhiều HCO3-. Trong trường hợp này ta lại thấy HCO3- được tái hấp thu còn H+ lại được đào thải. Trong điều kiện nghỉ ngơi bình thường nước tiểu gần như không có kiềm HCO3-.1.3. Tổng hợp và bài tiết NH3.Thận có một chức năng rất quan trọng là tạo ra NH3. Trên cơ sở đào thải NH3 thận một lần nữa lại đào thải acid. Nồng độ NH3 máu động mạch thận rất thấp, ví dụ là 1 thì trong máu tĩnh mạch nồng độ của nó khá cao, là 2-3 còn đặc biệt nồng độ chất này trong nước tiểu lên đến 100 lần cao hơn. Theo các tác giả NH3 được tạo ra ở tế bào ống lượn là do quá trình khử amin rất mạnh của các tiền chất là: glutamin, alanin, histidin, glycin, leucin, methionin, lysin … Trong đó glutamin là quan trọng nhất (hình 8.6). 60% NH3 được tạo ra từ glutamin. NH3 sau khi được tạo thành dễ dàng khuếch tán qua màng tế bào (NH3 dễ hoà tan trong lipid) vào lòng ống lượn do chênh lệch phân áp. Trong lòng ống lượn nó kết hợp ngay với H+ để tạo ra NH4+ và dạng NH3đào thải ra theo nước tiểu là dạng kết hợp NH4Cl (Cl- được phân ly ra từ NaCl trong lòng ống lượn) đây cũng là một cơ chế nữa có liên quan tới bài tiết H+ của thận. Trong 24 giờ đã có 40-60mEq NH4+ được đào thải ra ngoài theo nước tiểu.Người ta phải thừa nhận rằng một trong những chức năng quan trọng nhất của thận là điều chỉnh cân bằng acid-base của máu. Nếu pH máu tăng (nhiễm kiềm), thận sẽ giảm bài tiết H+, giảm tái hấp thu HCO3-, giảm tổng hợp và bài tiết NH3; nước tiểu kiềm. Nếu pH máu giảm (nhiễm acid), thận sẽ tăng bài tiết H+, tăng tái hấp thu HCO3-, tăng tổng hợp và bài tiết NH3; nước tiểu rất acid. Vì vậy, thận đã đảm bảo cho pH máu hằng định.2. THẬN ĐIỀU HOÀ CÂN BẰNG NƯỚC-CÁC CHẤT ĐIỆN GIẢI CỦA MÁU.Thận điều hoà cân bằng nước-các chất điện giải của máu, chính là điều hoà cân bằng thể tích-áp suất thẩm thấu dịch ngoại bào. Trong cơ thể, thực chất không thể tách riêng rẽ giữa cân bằng nước và cân bằng các chất điện giải. Hai mối cân bằng này phụ thuộc và chi phối lẫn nhau. Nếu thận điều hoà được cân bằng nước thì thận một phần đã điều hoà cân bằng các chất điện giải. Nếu thận điều hoà được cân bằng các chất điện giải thì thận một phần đã điều hoà cân bằng nước.Các quá trình siêu lọc, tái hấp thu và bài tiết tích cực là thể hiện sự điều hoà cân bằng nước – các chất điện giải máu cuả thận.2.1. Điều hoà cân bằng các chất điện giải.- Ion Na+.Na+ là ion chiếm ưu thế, nó chiếm gần 90% tổng số các cation dịch ngoại bào và quyết định áp suất thẩm thấu dịch ngoại bào. Na+ được đưa và cơ thể theo đường ăn, uống, điều trị. Nó được thải ra ngoài theo phân, theo mồ hôi, theo nước tiểu, trong đó quan trọng nhất là theo nước tiểu.Đây là một số chất được lọc và tái hấp thu để so sánh.

Một số chất
Trong máu
mEq/24h

 
mEq/l
mMol/l
Lọc
Tái hấp thu
Bài tiết

Na+
143,0
143,0
22420,0
22330,0
90,0

K+
4,5
4,5
770,0
690,0
80,0

Ca++
5,0
2,5
540,0
535,0
5,0

Mg++
2,0
1,0
270,0
255,0
15

Cl-
105,0
105,0
19850,0
19760,0
90,0

HCO3-
26,0
26,0
4900,0
4888,0
2,0

HPO4–
2,0
1,1
208,0
187,0
21,0

SO4–
1,0
0,5
180,0
125,0
55,0

Glucose
 
5,5
990,0
989,8
`0,2

urê
 
6,0
1080,0
580,0
500

Nước 


169,2
167,2
1,5

Qua bảng trên ta thấy chỉ tính riêng Na+ và Cl- đã vượt quá tổng số lượng tất cả các chất bị tái hấp thu còn lại. Sự tái hấp thu Na+ ở các ống thận khác nhau là khác nhau. Ở ống lượn gần, 60-80% Na+ bị siêu lọc được tái hấp thu theo cơ chế khuếch tán và vận chuyển tích cực, nhưng chủ yếu là vận chuyển tích cực. Tốc độ hấp thu là 76 x 10-7mEq/cm2.gy. Sự tái hấp thu ở đây còn phụ thuộc vào lưu lượng cầu thận, áp lực keo- thẩm thấu, áp lực thuỷ tĩnh giữa lòng ống lượn – dịch gian bào – máu. Đặc biệt nó phụ thuộc vào tình trạng hệ thống vận chuyển tích cực Na+ và sự hấp thu H2O ở các nephron vỏ hay nephron tuỷ. Tại quai Henle, Na+ được tái hấp thu theo cơ chế vận chuyển tích cực ở phần lên làm cho dịch gian bào ưu trương gây ra hiện tượng tái hấp thu thụ động nước ở phần xuống. Nếu tính về số lượng thì sự tái hấp thu Na+ và H2O ở phần ống lượn xa ít hơn nhiều so với ống lượn gần 5 – 6 lần. Na+ gần như không tái hấp thu thụ động ở đây vì sự cản của tế bào ống lượn xa khá cao đối với sự chuyển động của Na+. Tại đây Na+ được hấp thu ngược gradient nồng độ và sự điều hoà nồng độ Na+ máu được quyết định ở đây tái hấp thu Na+ ở phần ống lượn xa thực sự mới mang ý nghĩa điều hoà vì sự hấp thu Na+ là theo nhu cầu cơ thể. Hơn thế nữa ống lượn xa là phần cuối của nephron. Na+được khuyếch tán có chất mang ở màng đỉnh và vận chuyển tích cực ở màng bên và màng đáy vào dịch gian bào nhờ hormon aldosteron. Nồng độ Na+ nội môi quyết định sự điều hoà tái hấp thu Na+ ở ống lượn xa theo cơ chế phản xạ thần kinh-thể dịch. Thực ra không chỉ aldosteron có tác dụng làm tăng tái hấp thu Na+ mà còn có các hosmon DOC, glucocorticoid cũng có tác dụng tăng tái hấp thu Na+, nhưng kém hơn nhiều.Tác dụng tăng tái hấp thu Na+ của aldosteson mạnh hơn DOC tới 20-25 lần, mạnh hơn cortisol tới 40 lần. Có tác giả cho rằng aldosteson còn tác động lên cả ống lượn gần, quai Henle và ống góp để tăng tái hấp thu Na+. Có thể tác dụng của aldosteron là hoạt hoá hệ gen để tổng hợp lên protein vận chuyển Na+. Có một số chất kháng sinh như actenomycinD, puromycin ức chế tổng hợp protein sẽ làm giảm tác dụng của aldosteron.- Ion K+.Mỗi ngày người ta cần 70-100 mEq K+ trong thức ăn. Thực tế nó gần như bị thải ra qua nước tiểu hoàn toàn. Có 700-800 mEq K+ bị siêu lọc ở tiểu cầu,và chỉ có 10% tổng số K+ siêu lọc là bị thải ra ngoài.Phần K+ siêu lọc ở cầu thận, nó được tái hấp thu gần như hoàn toàn ở ống lượn gần. Nếu trong khẩu phần ăn mà thiếu K+ thì có thể K+ được tái hấp thu ở ống lượn xa và ống góp. Tái hấp thu K+ tại các phần của ống thận là quá trình vận chuyển tích cực nhờ cấu trúc nằm ở phía màng đỉnh và đáy của tế bào ống lượn gần.Sự bài tiết tích cực K+ ở tế bào ống lượn xa thực sự là một cơ chế điều hoà vô cùng quan trọng, nó quyết định nồng độ K+ dịch ngoại bào. Bài tiết K+ ở ống lượn xa là nhờ vai trò của aldosteron. Aldosteron đồng thời tái hấp thu Na+ thì bài tiết K+. Cơ chế vận chuyển tích cực này nhờ một protein vận chuyển đặc hiệu. Sự điều hoà nồng độ K+ máu là phụ thuộc vào aldosteron. Vì vậy các phản xạ thần kinh thể dịch có ảnh hưởng lên sự bài tiết của aldosteron sẽ ảnh hưởng lên điều hoà nồng độ K+ maú. Đồng thời người ta cũng thấy khi nồng độ K+ cao trong máu thì Aldosteron cũng được bài tiết và K+ bị bài tiết ra ở ống lượn xa.- Ion Ca++ và Mg++.Bất kỳ một thay đổi nào của nồng độ Ca++ máu đều kéo theo những thay đổi tương ứng sự đào thải nó ở thận. Người ta thấy lượng Ca++ được hấp thu ở ruột tương đương với lượng Ca++ bị thải ra ở thận. Tăng Ca++ trong khẩu phần ăn thì Ca++ nước tiểu tăng và ngược lại. Trong cơ chế điều hoà có mối liên quan giữa hấp thu Ca++ ở ruột và đào thải Ca++ ở thận. Đối với Mg++ cũng thấy tương tự. Ngoài đào thải Mg++ theo nước tiểu còn thấy đào thải Mg++ theo phân (1%) . Sau quá trình siêu lọc thấy có khoảng 60 – 70% Ca++, Mg++ được tái hấp thu cùng với nước ở ống lượn gần, có khoảng 10% Ca++, Mg++ được tái hấp thu ở ống lượn xa. Các ion này cũng có thể được tái hấp thu cả ở quai Henle khi cần. Các tế bào ống lượn xa cũng có khả năng bài tiết ion Ca++ và Mg++ để điều hoà nồng độ các ion này trong máu. Sự tái hấp thu, bài tiết Ca++, Mg++ ở ống thận phụ thuộc vào chính các chất này trong máu, phụ thuộc vào các hormon điều hoà nồng độ Ca++, phosphat máu:, PTH hormon cận giáp trạng làm tăng, còn calcitonin hormon giáp trạng làm giảm đào thải Ca++ qua nước tiểu. Ngoài ra sự điều hoà nồng độ Ca++, Mg++ máu của thận còn phụ thuộc vào cân bằng acid – base của máu, phụ thuộc vào các cơ chế hấp thu Ca++, Mg++ ở ruột, cơ chế tạo xương và một số cơ chế khác.Tăng nồng Ca++ máu (cấp diễn hay trường diễn ) đều làm rối loạn chức năng thận. Khi suy thận thì nồng độ Mg++ máu thường tăng lên. Thiếu Mg++ có thể gây tích luỹ calci trong cơ thể do giảm đào thải Ca++ ở thận và tăng hấp thu Ca++ ở ruột.-Ion Cl-.Cl- chiếm ưu thế anion dịch ngoại bào. Tái hấp thu Cl- liên quan đến tái hấp thu Na+. Tái hấp thu Cl- theo cơ chế thụ động do gradient điện tích. Có thể Cl- còn được vận chuyển tích cực ở ống lượn xa.- Ion phosphat.Sau khi bị siêu lọc, ion phosphat được tái hấp thu ở ống lượn gần khoảng 80%. Tái hấp thu phosphat theo cơ chế vận chuyển tích cực. Hệ thống chất vận chuyển phosphat nằm gần màng đỉnh. Tại ống lượn xa ion phosphat lại được đào thải. Sự đào thải ion phosphat nhiều hay ít liên quan chặt chẽ với PTH. PTH là hormon tuyến cận giáp trạng có tác dụng làm giảm ngưỡng phosphat của thận, vì thế phosphat tăng ở nước tiểu và giảm trong máu. Phosphat được huy động từ xương vào máu để duy trì nồng độ phosphat máu hằng định. Do phosphat từ xương vào máu nên kéo theo Ca++ tăng trong máu và làm tăng Ca++ trong nước tiểu. Hiện tượng trên bị giảm đi dưới tác dụng của calcitonin, GH và vitamin D.-Ion sulphat.Sự tái hấp thu ion sulfat ở ống lượn gần và ống lượn xa theo cơ chế vận chuyển tích cực. Thận điều hòa nồng độ ion sulfat máu bằng cơ chế tái hấp thu ion này nhiều hay ít ở ống thận sau khi nó đã lọc ra ở tiểu cầu thận.2.2. Điều hoà cân bằng nước.Bằng cơ chế siêu lọc và tái hấp thu nước, thận đã điều hoà cân bằng nước trong cơ thể. Trong 24h tiểu cầu thận đã lọc tới 170 – 180l nước, nhưng chỉ có 1,2 – 1,5l nước được thải ra ngoài. Gần như toàn bộ nước đã được tái hấp thu. Khoảng 80% nước được tái hấp thu ở ống lượn gần, 5% nước được tái hấp thu ở quai Henle, 15% nước được tái hấp thu ở ống lượn xa và ống góp. Sự tái hấp thu nước ở ống lượn gần và quai Henle chủ yếu phụ thuộc vào tái hấp thu các chất có lực thẩm thấu cao ví dụ như Na+. Sự tái hấp thu nước ở ống lượn xa và ống góp phụ thuộc vào ADH . ADH là một hormon của vùng dưới đồi, được dự trữ ở thuỳ sau tuyến yên. ADH vào máu theo cơ chế phản xạ thần kinh- thể dịch theo nhu cầu của cơ thể. ADH tác động lên tế bào ống lượn xa và ống góp làm tăng cường tái hấp thu nước. Cơ chế tác dụng của ADH là thông qua chất truyền tin thứ 2 là AMPv để hoạt hoá enzym hyaluronidase. Đây là enzym tham gia vào phản ứng thuỷ phân acid hyaluronic trên màng tế bào trong cơ chế vận chuyển nước. Sự tái hấp thu nước ở ống lượn xa giữ một vai trò rất quan trọng trong sự điều hoà cân bằng nước. Thể tích dịch ngoại bào có ảnh hưởng rõ rệt lên cơ chế điều hoà cân bằng nước của thận. Nếu lượng nước trong cơ thể cao thì thận sẽ hạn chế tái hấp thu nước ở ống lượn xa và nước tiểu sẽ nhiều hơn bình thường. Ngược lại nếu lượng nước trong cơ thể thấp thì thận sẽ tăng cường tái hấp thu nước ở ống lượn xa và nước tiểu sẽ giảm hơn bình thường. Nếu vì một lý do nào đó mà thiếu hụt ADH thì nước không được tái hấp thu ở ống lượn xa và ống góp nên lượng nước tiểu nhiều, nước tiểu nhược trương không có đường (đái tháo nhạt). Người ta cũng gặp đái tháo nhạt do thiếu hụt enzym tham gia vào cơ chế tái hấp thu nước của ADH, mặc dù lượng ADH vẫn bình thường trong cơ thể.3. THẬN ĐIỀU HOÀ HUYẾT ÁP.Thận điều hoà huyết áp thông qua bộ máy cận tiểu cầu. Khi huyết áp giảm, khi lưu lượng tuần hoàn qua thận giảm, tế bào hạt của bộ máy cận tiểu cầu tăng tiết Renin. Renin có bản chất cấu trúc là một glucoprotein, bản chất chức năng là một enzym, tác động lên một cơ chất có ở trong máu và bạch huyết do gan sản xuất là angiotensinogen (bản chất là a2- globulin, có 14 acid amin), chuyển angiotensinogen thành angiotensin I (10 acid amin). Dưới tác dụng của convertin enzym (CE), một enzym của phổi, angitensin I chuyển thành angiotensin II (8 acid amin). Angiotensin II là một chất có hoạt tính sinh học cao, có khả năng gây co mạch và kích thích quá trình tăng tổng hợp và bài tiết aldosteron. Aldosteron làm tăng tái hấp thu Na+ ở ống lượn xa làm tăng Na+ máu và giữ nước. Chính vì hai tác dụng này mà angiotensin II làm cho huyết áp tăng lênTrong lâm sàng ta có thể gặp bệnh tăng huyết áp do viêm thận mạn tính, do chít hẹp động mạch thận. Dựa theo cơ chế tăng huyết áp do angiotensin, người ta đã sử dụng các thuốc ức chế enzym chuyển, ngăn cản quá trình tạo angiotensin II.4. THẬN ĐIỀU HOÀ SINH SẢN HỒNG CẦU.Thận là một trong những cơ quan sản xuất erythropoietin để tham gia vào quá trình sản sinh hồng cầu trong tuỷ xương.Khi thiếu máu, lượng oxy máu giảm tác động lên thận (tế bào bộ máy cận tiểu cầu và một số tế bào khác) làm cho các tế bào này sản xuất ra yếu tố kích thích tạo hồng cầu của thận (erythrogenin). Đồng thời lượng oxy máu giảm đã kích thích gan sản xuất một globulin. Globulin này dưới tác động của erythrogenin đã tạo ra yếu tố kích thích tạo hồng cầu của huyết tương là erythropoietin, một glucoprotein có hoạt tính sinh học cao. Erythropoietin đã tác động lên các tế bào tuỷ xương sinh ra tiền nguyên hồng cầu và tác động chuyển nhanh hồng cầu non thành hồng cầu trưởng thành vào máu (sơ đồ 8.8). Trên lâm sàng ta có thể gặp thiếu máu trên bệnh nhân viêm thận mạn tính.Bên cạnh quá trình sinh sản hồng cầu, thận cũng còn sản xuất ra chất ức chế sự tạo hồng cầu khi máu thừa oxy. Như vậy sự bão hoà oxy máu có vai trò quan trọng trong sự điều hoà sinh sản hồng cầu của thận.5. THẬN ĐIỀU HOÀ QUÁ TRÌNH CHỐNG ĐÔNG MÁU.Các tế bào bộ máy cận tiểu cầu sản xuất ra urokinase. Urokinase là một chất có khả năng huỷ fibrin nên kích thích quá trình tan cục máu đông. Vì vậy nó được ứng dụng trong điều trị, trong lâm sàng. Thận còn là cơ quan dự trữ heparin nên nó có thể ức chế quá trình đông máu.
 
 
 
 

Dong riềng đỏ – cây thảo dược mới trị bệnh mạch vành

cay dong rieng do

Theo BS Hoàng Sầm, Chủ tịch Hội đồng Viện Y học bản địa Việt Nam, cây Dong riềng đỏ có khả năng chữa bệnh mạch vành hiệu quả, an toàn và là cây thuốc mới chưa có trong dược điển. Ông đã nghiên cứu tác dụng của cây dong riềng ...

Xem tiếp »

Bác sĩ nói gì về nấm “ngọc cẩu” tan cửa nát nhà?

nam ngoc cau

   Nói đến nấm ngọc cẩu, bác sĩ Hoàng Sầm – Chủ tịch viện Y học Bản địa Việt Nam tại Thái Nguyên cho biết bà con ở vùng Hà Giang coi đây như một thần dược. Nấm ngọc cẩu    Bác sĩ Sầm cho biết, cuối tháng 10/2014, ông ...

Xem tiếp »

Tác dụng của cao ngựa bạch với sức khỏe

ngua bach1

Theo y học cổ truyền, cao xương ngựa bạch là vị thuốc quý có tác dụng đại bổ chỉ xếp sau cao xương hổ. Ngoài tác dụng với sức khỏe nói chung, cao xương ngựa bạch còn có tác dụng điều trị đặc trưng với 1 số bệnh lý cụ ...

Xem tiếp »