Hiện đại hóa đông y – khó, nhưng không phải không thể – Đông Y Việt Bắc
Home / Đông y & Đông dược / Hiện đại hóa đông y – khó, nhưng không phải không thể

Hiện đại hóa đông y – khó, nhưng không phải không thể

hochiminhbs

   Sinh thời Hồ Chủ Tịch đặc biệt quan tâm nền y học quốc gia. Nói về ngành y, Người cho rằng:  Xây dựng một nền y tế thích hợp với nhu cầu của nhân dân ta. Y học cần phải dựa trên nguyên tắc: khoa học dân tộc và đại chúng. Ông cha ta ngày trước có nhiều kinh nghiệm quý báu về cách chữa bệnh bằng thuốc ta, thuốc bắc. Để mở rộng phạm vi y học, các cô, các chú cũng nên chú trọng nghiên cứu và phối hợp thuốc “Đông” và thuốc “Tây”.

   Lời dạy của Bác Hồ còn văng vẳng bên tai, bao nhiêu tâm huyết của Đảng và nhà nước ta được thể hiện bằng hàng trăm văn bản của từ Bộ chính trị tới Thủ tướng chính phủ. Tuy nhiên khó khăn không từ chủ trương mà từ nhận thức của chính những người trong ngành y tế. Tâm sự với 1 phó giáo sư tiến sỹ nội khoa là bạn học: Tớ có 1 cây thuốc nếu dùng nó 1 năm cậu sẽ không phải đặt stent vào động mạch vành nữa. Anh bạn trợn tròn mắt không tin, tôi nói: bạn không biết không có nghĩa là nó không đúng. Giờ anh đã tin, bởi tôi thuyết phục anh bằng chính sự sống còn của anh ấy. Người ta không tin còn do những trục lợi, nói quá sự thật, thần thánh hóa 1 phương thuốc nào đó nhân danh YHDT. Không tin vì, có cơ sở khoa học nhưng không đủ điều kiện chứng minh- Sở y tế miền núi có thể xác định được 1 vài nhóm chất trong cây thuốc, xác định 1 đơn chất bằng phổ cộng hưởng từ khó như lên trời, huống hồ là chiết xuất và sử dụng nó.

   Chặng đường hiện đại hóa YHDT khó khăn còn vì văn bản tản mạn, đôi chỗ chồng chéo-khuyến khích xã hội hóa-nhưng không có trường đào tạo lương y, sở y tế không có cơ sở cấp chứng chỉ nghề và giấy phép đủ điều kiện hành nghề cho các lang y. Ấn định các cơ sở sản xuất thuốc thành phẩm YHDT phải đạt tiêu chuẩn GMP của WHO vào cuối năm 2011, nếu không được sẽ không được bảo hiểm chi trả. Hoặc để dự thầu thuốc dùng trong bệnh viện quy định doanh số trong năm trước -theo báo cáo tài chính- đạt tối thiểu là 5 hay 10 tỷ. (trái với 53/2006/NĐ-CP) Thật chả khác nào bảo học trò lớp bổ túc văn hóa ban đêm ở miền núi phải thi đỗ đại học y Hà nội ngay, nếu không đỗ thì trả về địa phương đi cày. Người dân cần đơn giản mà khỏi bệnh, cần giá trị sử dụng chứ đâu cần ngay cái GMP nhiêu khê phức tạp, cái đó không đại chúng”; đó là vì không chịu nghe lời Bác Hồ: một nền y tế thích hợp với nhu cầu của nhân dân ta “. Kinh phí dành cho YHDT trong ngành y tế có lẽ không quá 3-5% thế nhưng nó làm tới khoảng gần 30% công việc của toàn ngành. Thật không công bằng và là sự cạnh tranh không lành mạnh trong đầu tư.

   Chấp nhận học chuyên ngành sâu YHDT là chấp nhận học 1 nghề “cổ hủ”, khó thành danh, âm thầm như cây cỏ thiên nhiên. Theo tính toán của WHO vào năm 2004 nước ta còn thiếu khoảng 3000 bác sỹ YHDT, ngày nay chắc chắn còn thiếu nhiều hơn vì sinh viên ra trường thường theo những chuyên ngành hiện đại như ngoại chấn thương, nội tim mạch, siêu âm…

   Hiện nay chúng ta luôn thừa nhận có “lương y” nhưng không có trường nào đào tạo lương y, bản thân bộ y tế cũng không có chủ trương này, có lẽ vì nghe nó “quê quá”. Cũng chính vì vậy chúng ta không sao kiểm soát được hàng vạn lang y hành nghề tự phát, theo quy luật có cầu ắt có cung. Chúng ta cần đưa ngay họ vào các trường trung cấp, cao đẳng, đại học y dược tổ chức đào tạo, chuẩn hóa, phân loại cấp chứng chỉ văn bằng rồi đưa vào hệ thống quản lý, sử dụng. Việc xã hội hóa YHDT trước hết cần tập hợp hóa các văn bản liên quan, chỉnh sửa và pháp điển hóa các văn bản này tiến tới xây dựng luật YHDT tách riêng mảng này khỏi luật bảo vệ sức khỏe; chính sách thừa kế cần có kinh phí đáng kể; công tác nghiên cứu cây thuốc, bài thuốc phải tổ chức khoa học và gấp rút; đầu tư YHDT cần có kinh phí xứng đáng. Ngành nông lâm cần đưa cây thuốc tới miền núi đất đai còn rộng rãi để cho người dân trồng, lo đầu ra cho dân, hiệu quả kinh tế cao hơn làm nương trồng lúa. Nhất thiết phải nhận thức rằng nền YHDT là 1 bộ phận không tách rời của nền y học nước nhà; ngành Y dược học dân tộc là một mũi nhọn kinh tế, Việt nam là 1 địa chỉ du lịch-chữa bệnh bằng thuốc cổ truyền đáng tin cậy; bạn bè thế giới cần có thông tin và hỗ trợ kinh phí nghiên cứu về cây cỏ làm thuốc Việt nam. Hiện đại hóa không có nghĩa là phải quên đi sách bào chế của Lôi công rồi chiết xuất bằng dung môi siêu tốc, quên sao vàng hạ thổ thay vào đó bằng viên nang mền đạt GMP.

   Cần mở mã ngành trồng trọt dược liệu vào các trường đại học nông lâm để tăng hiệu quả nông sản, chứ không nên cho mở mã ngành này ở đại học dược.

   Trăm hiểu biết không bằng 1 hành động, 10 hành động cố gắng thu được 1 hiệu quả góp phần làm phong phú thêm tri thức nước nhà.

   Hiện đại hóa YHDT cần làm thật vội vàng 1 cách thong thả, làm thật quyết liệt bằng cách mềm mại, toàn Đảng, toàn dân cùng làm.

Bs. Hoàng Sầm

Nghiên cứu viên cao cấp

Viện Y Học Bản Địa Việt Nam

Doctor SAMAN

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *