Home / Đông dược / Đại bi

Đại bi

Đại biTên khác: Mai hoa băng phiến, Long não hương, Từ bi, đại ngải, mai phiến, mai hoa não, ngải nạp hương, co nát (Thái), phặc phà (Tày).

Tên khoa học: Blumea balsamifera (L.) D C., họ Cúc (Asteracea).

Mô tả: Cây nhỏ, cao khoảng 1-3m, thân phân cành ở phía ngọn, nhiều lông. Lá mọc so le, phiến lá có lông, mép có răng cưa hay nguyên. Cụm hoa hình ngù ở nách lá hay ở ngọn, gồm nhiều đầu, trong mỗi đầu có nhiều hoa màu vàng. Quả bế có lông. Toàn cây có mùi thơm của Long não. Cây ra hoa tháng 3-5, có quả tháng 7-8.

Phân bố: Cây phân bố rộng rãi khắp các vùng núi ở độ cao dưới 1000m, ở trung du và cả ở đồng bằng, thường gặp ven đường, quanh làng, trên các savan, đồng cỏ.

Thu hái: Có thể thu hái lá quanh năm, chủ yếu vào mùa hạ. Thu hái toàn cây vào mùa hạ và thu, dùng tươi, hoặc phơi hay sấy khô. Có thể dùng lá non và búp để chưng cất rồi cho thăng hoa thành Mai hoa băng phiến (Long não Ðại bi).

Bộ phận dùng: Lá, tinh dầu.

Thành phần hoá học: Lá chứa từ 0,2-1,8% tinh dầu. Trong đó thành phần chủ yếu là D-borneol, L-camphor, cineol, limonen, acid palmitic, acid myristic. Còn có sesquiterpen alcol. Thành phần chính của mai hoa băng phiến là borneol; đó là một chất có tinh thể óng ánh và trắng như hoa mai, do đó mà có tên mai hoa băng phiến hay băng phiến đại bi.

Công năng: Khu phong, tiêu thũng, hoạt huyết, tán ứ.

Công dụng:

– Chữa cảm sốt, ho, đầy bụng khó tiêu. Dùng ngoài chữa vết thương chấn thương, đinh nhọt, viêm mủ da, ngứa da.

– Mai hoa băng phiến chữa mắt kéo màng, bụng đau, ho lâu ngày, ngạt mũi, tức ngực, cảm gió, cấm khẩu.

Cách dùng, liều lượng: Xông chữa cảm mạo. Uống nước sắc 20-30g lá tươi/ngày chữa đầy bụng, khó tiêu. Uống 0,1-0,2g mai hoa băng phiến mỗi ngày, chia làm nhiều lần.

Bài thuốc:

TT

Bài thuốc

Thành phần

Cách sử dụng

  1. 1.

Chữa cảm mạo, ho, sốt nóng

Lá Ðại bi 5-12g

Nấu nước uống. Có thể nấu nước xông, dùng riêng hay phối hợp với các loại lá khác có tinh dầu

  1. 2.

Thấp khớp tạng khớp

Rễ Ðại bi 30g

Kê huyết đằng 30g

Sắc uống hoặc ngâm rượu uống

  1. 3.

Ðau bụng kinh

Rễ Ðại bi 30g

Ích mẫu 15g

Sắc uống

  1. 4.

Chữa lòi dom

Lá Ðại bi

Giã nát với lá Câu đằng, đắp

  1. 5.

Chữa ghẻ

Lá Ðại bi tươi

Lá Hồng Bì dại

(mỗi thứ một nắm)

Rửa sạch, giã nát lấy nước đặc bôi

  1. 6.

Chữa ho

Lá Ðại bi 200g

Lá Chanh 50g

Rễ Cà gai leo 100g

Rễ thuỷ xương bồ 100g

Củ Sả 100g

Trần bì 50g

Tất cả phơi khô, cắt nhỏ nấu với nước 2 lần để được 700ml dung dịch, lọc, rồi thêm 300ml xi rô để được 1 lít cao. Ngày uống 40ml, chia làm 2 lần

  1. 7.

Chữa bị ngất, hôn mê

Mai hoa băng phiến

Xát vào chân răng

  1. 8.

Chữa bệnh chân răng thối loét

Mai hoa băng phiến

Phèn phi

(lượng bằng nhau)

Rắc vào chỗ đau

Thông thường ta hay dùng nấu chúng với lá Sả, lá Bưởi, lá Cam làm nước xông cho ra mồ hôi. Người ta giã lá đắp ở thái dương cho đỡ nhức đầu hoặc lá nhét vào lỗ mũi khi bị chảy máu cam.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *